सदस्यको लगन, लगानी, लगाउ र लगाम कमजोर हुँदा सहकारीमा दुर्घटना हुन्छ : गणेश अर्याल

गैंडाकोट : सदस्यको स्वामित्व, हित र नियन्त्रणबाट बाहिरिँदा सहकारी दुर्घटनामा पर्ने गरेको केन्द्रीय सहकारी प्रशिक्षण तथा अनुसन्धान केन्द्रका पूर्व प्राचार्य एवं चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश अर्यालले बताएका छन्। उनले सहकारीमा सदस्यको लगन, लगानी, लगाउ र लगाम कमजोर हुँदा संस्था समस्याग्रस्त बन्ने जोखिम औँल्याउँदै अहिले विस्तारभन्दा सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

Sponsored Advertisement

किसान बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लिमिटेड, गैंडाकोटको ३१औँ वार्षिक साधारण सभा निर्णय प्रमाणीकरण समारोहमा स्रोतव्यक्तिका रूपमा बोल्दै अर्यालले सहकारी संस्थाको मूल मर्म सदस्य केन्द्रित सामूहिक व्यवसाय भएको बताए। उनका अनुसार सहकारी सदस्यको, सदस्यका लागि र सदस्यद्वारा स्थापित व्यवसाय हो। तर, सहकारी सदस्यको हित र नियन्त्रणबाट बाहिरिँदै जाँदा समस्या उत्पन्न हुने गरेको छ।

‘सहकारी अफ द मेम्बर (सदस्यको), फर द मेम्बर (सदस्यका लागि) र बाइ द मेम्बर (सदस्यद्वारा) स्थापित सामूहिक व्यवसाय हो। तर, जब यो सदस्यबाट टाढा, सदस्यकै हितविपरीत र सदस्यको नियन्त्रणबाहिर पुग्छ, तब दुर्घटना हुन्छ,’ उनले भने, ‘समस्याग्रस्त सहकारीको मूल कारण यही हो।’

अर्यालले सहकारी संस्थाको सफलता सदस्यको लगन, लगानी, लगाउ र लगाममा निर्भर रहने बताए। सदस्यको सक्रियता, संस्थाप्रतिको अपनत्व र प्रभावकारी नियन्त्रण कायम रहँदा मात्रै सहकारीले आफ्नो उद्देश्यअनुसार काम गर्न सक्ने उनको भनाइ थियो।

सहकारीको वर्तमान अवस्थाबारे टिप्पणी गर्दै उनले संस्थाहरूले व्यवसाय विस्तारमा मात्रै ध्यान दिनुभन्दा अर्थतन्त्रको अवस्था मूल्यांकन गरी सुरक्षित रूपमा सञ्चालन हुनुपर्ने बताए।

‘अहिले सहकारी संस्थाले ट्राफिक नियम ‘रोकी, हेरेर जानुहोस्’ सम्झेर पालना गर्नुपर्ने बेला हो,’ उनले भने, ‘अहिले वृद्धि होइन, अर्थतन्त्रको अवस्था हेरेर सुरक्षाको पूर्ण प्रत्याभूति गर्दै सञ्चालन गर्नु आवश्यक छ।’

उनले सहकारी संस्थाहरूलाई परिस्थितिको गम्भीरता बुझेर अघि बढ्नुपर्ने सन्देश दिँदै विस्तारभन्दा सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिए।

त्यस्तै, अर्यालले सहकारीको सामूहिक प्रणालीलाई व्यक्तिगत स्वार्थ र अहंकारले विस्थापित गर्न नहुने बताए। सहकारीको आफ्नै इकोसिस्टम अर्थात् पारस्परिक सहकार्य र सामूहिक हितमा आधारित प्रणाली रहेको उल्लेख गर्दै उनले त्यसलाई इगो सिस्टममा बदल्न नहुने धारणा राखे।

“सहकारीको आफ्नै इकोसिस्टम छ, यसलाई इगो सिस्टममा बदलिन नदिऔँ। जुन दिन इकोसिस्टम इगो सिस्टममा परिणत हुन्छ, त्यो दिन सहकारी समाप्त हुन्छ,” उनले भने।

अर्यालका यी भनाइले सहकारीको मूल मर्म सदस्यको स्वामित्व र नियन्त्रणमा कायम राख्नुपर्ने, संस्थाको आर्थिक सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने तथा सामूहिक हितभन्दा व्यक्तिगत स्वार्थ हाबी हुन नदिनुपर्ने सन्देश दिएका छन्।