बढ्दो वैदशिक लगानीः दश महिनामा भित्रियो साढे ५२ अर्ब, पर्यटनमा आकर्षण 

काठमाडौं : पछिल्लो समय नेपाल भित्रिने वैदेशिक लगानी बढ्न थालेको छ । चालु आर्थिक वर्षको दश महिना अर्थात बैशाख मसान्तसम्म साढे ५२ अर्ब रुपैयाँ बराबरको वैदेशिक लगानी भित्रिएको हो । 

यस अवधिमा सब्सक्रिप्सन एग्रिमेन्ट (एसएसए) र टेक्नोलोजी ट्रान्सफर एग्रिमेन्ट (टीटीए) मा गरी ३७१ उद्योगका लागि ५२ अर्ब ६५ करोड ३७ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको हो ।

उक्त लगानी गत आवको सोही अवधिको तुलनामा १६.८७ प्रतिशतले बढी हो । जबकी गत वर्षको सोही अवधिमा नयाँ उद्योग र सेयर पर्चेज एग्रिमेन्ट (एसपीए), सेयर सब्सक्रिप्सन एग्रिमेन्ट (एसएसए) र टेक्नोलोजी ट्रान्सफर एग्रिमेन्ट (टीटीए) मा गरी २७८ उद्योगका लागि ४५ अर्ब ५ करोड ७ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो ।

यस अवधिमा विदेशी लगानीका ३२८ नयाँ उद्योगका लागि ४३ अर्ब १७ करोड ९२ लाख६ हजार रुपैयाँ बराबरको लगानी प्रतिवद्धता आएको छ भने एपीए र एसएसएका ४३ उद्योगका लागि ९ अर्ब ४७ करोड ४५ लाख ६८ रुपैयाँ प्रतिवद्धता आएको हो ।

एक महिनामा भित्रियो साढे १३ अर्ब 

विश्वव्यापी रुपमा देखिएको आर्थिक मन्दीका कारण प्रभावित बनेको विदेशी लगानीमा केही मात्रामा बढ्न थालेको हो । गत चैतको तुलनामा बैशाखमा महिनामा उक्त लगानी १० अर्ब ८८ करोड १३ लाख रुपैयाँ बढी लगानी बढेको छ । 

उद्योगको विभागको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार बैशाखमा साढे १३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको विदेशी लगानी भित्रिएको छ । 

यस अवधिमा नयाँ उद्योग र सेयर पर्चेज एग्रिमेन्ट (एसपीए), सेयर सब्सक्रिप्सन एग्रिमेन्ट (एसएसए) र टेक्नोलोजी ट्रान्सफर एग्रिमेन्ट (टीटीए) मा गरी ६१ उद्योगका लागि १३ अर्ब ८५ करोड ९६ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको हो ।

उक्त लगानी गत चैत महिनाको तुलनामा १९७.८३ प्रतिशतले बढी हो । जबकी चैतमा नयाँ उद्योग र सेयर पर्चेज एग्रिमेन्ट (एसपीए), सेयर सब्सक्रिप्सन एग्रिमेन्ट (एसएसए) र टेक्नोलोजी ट्रान्सफर एग्रिमेन्ट (टीटीए) मा गरी २२ उद्योगका लागि ४  अर्ब ६५ करोड ३४ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो ।

यस अवधिमा विदेशी लगानीका ५९ नयाँ उद्योगका लागि १३ अर्ब ४४ करोड ४६ लाख८९ हजार रुपैयाँ बराबरको लगानी प्रतिवद्धता आएको छ भने एपीए र एसएसएका दुई उद्योगका लागि ४१ करोड ५० लाख रुपैयाँ प्रतिवद्धता आएको हो ।

१७ हजार बढीलाई रोजगारी 

चालु आवको बैशाख मसान्तसम्म दर्ता भएका उद्योगमा १७ हजार २३४ जनाले रोजगारी पाउने भएका छन् भने बैशाख महिनामा दर्ता भएका उद्योगमा एक हजार ७३४ जनालाई रोजगारी प्रस्ताव गरिएको हो । 

यस अवधिमा दर्ता भएका उद्योगमा साना उद्योग २९० वटा, मझौला उद्योग १३ वटा र ठूला उद्योग चार वटा रहेका छन् । बैशाख मात्रै विदेशी लगानीका साना उद्योग ३७ वटा दर्ता भएका छन् ।

विभाग अनुसार बैशाख मसान्तसम्म सूचना प्रविधि क्षेत्रका नौ वटा, निर्माण क्षेत्रका ३४ वटा, सेवामुलक क्षेत्रका १०३, खनिज क्षेत्रका दुई, पर्यटन क्षेत्रका १४४ उद्योग दर्ता भएका छन् ।

त्यस्तै यस अवधिमा कृषि क्षेत्रका सात र पूर्वाधार क्षेत्रका ७ वटा उद्योग दर्ता भएका छन् । यस अवधिमा जलविद्युत क्षेत्रमा भने सबैभन्दा कम एक उद्योगका लागि लगानी आएको छ ।

घट्दै रोयल्टी र लाभांश रकम 

विभागका अनुसार यस अवधिमा नेपालमा लगानी गरेका विदेशी कम्पनी तथा लगानीकर्ताहरुले नाफा वापत लाने लाभांश पनि घटेको छ । 

यस अवधिमा विदेशी लगानीकर्ताले नाफा वापत ९ अर्ब २९ करोड ५ लाख २३ हजार रुपैयाँ बराबरको लाभांश लैजान प्रस्ताव गरेका छन् । बैशाख मसान्तसम्म विदेशी लगानीमा सञ्चालित उद्योगबाट भएको नाफा वापत सो बराबरको लाभांश लैजान प्रस्ताव गरेका हुन् ।

गत आवको सोही अवधिको तुलनामा उक्त रकम चार अर्ब ५० करोड २५ लाख रुपैयाँ अर्थात ३२.६४ प्रतिशतले कम हो । गत वर्षको सोही अवधिमा विदेशी लगनाीकर्ताहरुले लाभांश वापत १३ अर्ब ७९ करोड ३० लाख ९७ हजार रुपैयाँ लगेका र्थि ।

यस अवधिमा लगानीकर्ताहरुले रोयल्टी मार्फत एक अर्ब ९९ करोड ४९ लाख ९५ हजार रुपैयाँ, एक करोड ७ लाख ९५ हजार अमेरिकी डलर र ५५ करोड ८६ लाख २५ हजार रुपैयाँ रोयल्टी लैजान प्रस्ताव गरेको विभागको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।